Uitgelezen.

In deze rubriek willen we nieuw uitgekomen boeken op het werkgebied kort
bespreken. Deze keer in Muzikamen(t)s een bespreking van een nieuw boek.
En een ouder boek.
Het eerste boek is 'Democratisering van de schoonheid', geschreven door Jozef Vos.
Het boek is voor ieder die geïnteresseerd is in de achtergronden van de Culturele
en Kunstzinnige Vorming in Nederland.
De recensie van het tweede boek ontving de redactie van Muzikamen(t)s van
Geartsje Horjus- Vos uit Sneek. Het boek 'Het jaar rond met muziek en beweging'
is een boek dat wellicht niet meer uitgegeven wordt. Toch wil zij de lezers op dit
handige boek attent maken. Geartsje schrijft dat zij al menig idee uit dit boek
gehaald heeft en aangepast aan de deelnemers waarmee zij werkt.

Democratisering van de schoonheid is geschreven door historicus Jozef Vos.
Het boek geeft een beeld van de volksopvoeding, zoals dat in 1800 gebeurde.
Tot de hedendaagse kunsteducatie zoals dat op de middelbare school wordt aangeboden.
Vos deed zijn onderzoek in opdracht van de 'Vereniging voor Kunstzinnige Vorming' (VKV). Deze overkoepelende vereniging van creativiteitscentra in Nederland vond het tijd worden voor een 'herbezinning' op haar functie.
Deze verassende wetenschapsstudie is hiervan het resultaat.

Vos onderzocht hoe de kunst tot de mensen werd gebracht. De eerste initiatieven voor
kunstonderwijs bleken afkomstig van particulieren. Later begon de Nederlandse overheid het kunstonderwijs te stimuleren. Dit leidde in 1857 tot een verplicht zanguurtje op de lagere school.

Typerend zijn de mogelijkheden in de negentiende eeuw.
"Gedurende de negentiende eeuw waren de mogelijkheden voor kunstbeoefening beperkt.
In de hogere standen werd er wel veel gemusiceerd, maar het gewone volk was op de
omstandigheden aangewezen. Dus wanneer de buurman met een trekharmonica verhuisde,
verplaatste het epicentrum van het lokale muziekleven zich naar een andere wijk. "
,
schrijft Vos. Volgens Vos was het vroegere 'kunstonderwijs' nog zeer elitair.
Rond 1900 veranderde dit totaal. In 1984 kregen de kunstvakken uiteindelijk
zelfs een examcnstatus.

Democratisering van de schoonheid, twee eeuwen scholing in de kunsten
SUN uitgave, Nijmegen
De prijs is F 49,50.

Deze tekst is gedeeltelijk overgenomen uit Trouw 14-1-2000.

Het jaar rond met muziek en beweging.

(Petra Polman Tuin)

Op een speelse en creatieve manier besteed Petra Polman Tuin aandacht aan onder
andere de motorische, emotionele en verstandelijke ontwikkeling en aan de sociale ontwikkeling van het kind. Hierbij staat het ervaren van de eigen ontwikkeling in
samenspel met andere kinderen door middel van muziek en beweging voorop.
De ideeën zijn voor kinderen tussen de 4 en 8 jaar.

In dit boek wordt een groot aantal suggesties voor muzikale spelvormen gedaan,
waarbij de beleving van het kind uitgangspunt is geweest. Zo wordt er thematisch
gewerkt en wordt rekening gehouden met de gebeurtenissen van het seizoen.
Enkele voorbeelden van thema's zijn: Mannetje Maart; In sprookjesland; Regen;
De rups die vlinder werd; etc. Er worden 13 thema's behandeld.
Op deze manier is het mogelijk het kind een rijke ervaring van muzikale beleving mee
te geven.

De verschillende muzikale aspecten worden herhaald, maar ze worden steeds op een
gevarieerde manier aangeboden. Hoe vaak en hoeveel muzikale aspecten na verloop van
een jaar aan de orde zijn gekomen, wordt vermeld in een schematisch overzicht aan het
eind van het boek.
Waar zijn we dan mee bezig? Luisteren, bewegen, zingen, stemvorming, improviseren,
spelen op instrumenten, klankkleur, samenklank, geheugen, etc.Juist doordat je systematisch veel onderdelen aantipt in de loop van het jaar, ben je
op een juiste manier met muziek bezig zonder iets te kort te doen.

Petra Polman Tuin, Het jaar rond met muziek en beweging.
De Toorts, Haarlem
ISBN 90 6020 347 X