Uitgelezen
Door Merlijne Patijn

Het thema van de Kinderboekenweek 2004 is ‘muziek’. Dat belooft nieuwe titels! Eén titel van de Kinderboekenweek is alvast beschreven: Ik heb een muziekje in mijn hoofd. Verder wordt er in deze rubriek een verzamelbundel met bekende peuter- en kleuterliedjes besproken: Boem-ra-ta-ka-ta. Het mysterie van de toon is een heel andere categorie boek. Het is een uitgave uit 1997van Norbert Visser, onder andere oprichter van de muziekinstrumenten van Choroi. In dit boek wordt ingegaan op de basale ervaringen van de toon in ‘mens, ruimte en materie’. Tenslotte een praktische methode die in het najaar van 2003 is uitgekomen voor dansen met kinderen: Kleuterdansen 5.

Leonie Mathot& Jolande Rijk, Ik heb een muziekje in mijn hoofd
Ik heb een muziekje in mijn hoofd is een aantrekkelijk vormgegeven boekje over een ontdekkingstocht naar klassieke muziek. Bas gaat op zoek naar het muziekje dat hij ’s ochtends hoort als hij wakker wordt. Gedurende de dag hoort hij allerlei soorten muziek: wolkenmuziek, grote mensenmuziek en kriebelmuziek. Een bijzondere manier om kinderen kennis te laten maken met bekende klassieke muziek. In het boekje kunnen de kinderen hun eigen reacties tekenen, plakken, kleuren of schrijven en allerlei weetjes over de muziek lezen.
Bij het boekje hoort een CD met muziekfragmenten van het Amsterdams Barok Ensemble onder leiding van Ton Koopman. Bij ieder hoofdstuk hoort een stuk muziek van de CD.
Ik heb een muziekje in mijn hoofd is bedoeld voor kinderen vanaf 7 jaar en is vooral geschikt om voor te lezen of samen te lezen.
Leonie Mathot& Jolande Rijk, Ik heb een muziekje in mijn hoofd
Boek ( ISBN 90-77455-27-2) prijs € 19,50
Uitgeverij Pereboom, Bussum
(meer informatie: www.uitgeverijpereboom.nl)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Jolet Leenhouts, Boem-ra-ta-ka-ta
40 vrolijke peuterliedjes met spelideeën en muzieknotatie.
Een mooi vormgegeven bundel waarin bekende liedjes voor peuters bij elkaar staan. Bij de bundel hoort een CD met de liedjes. Net zoals in veel andere boeken van Uitgeverij Pereboom (voorheen Trude de Waarden produkties, red.) staat achter in het boekje de muzieknotatie van de liedjes.
Het boekje is vrolijk geïllustreerd. De teksten van de liedjes staan op twee pagina’s. Hierdoor is het rustig en overzichtelijk om met kinderen te bekijken. Naast de tekst en bijbehorende plaatjes, staat bij ieder liedje ook een idee (manier van zingen of ideeën over tekstimprovisaties) of spelidee (een activiteit die je bij het liedje kan doen).
Het boek is primair gericht voor de kinderen op de peuterspeelzaal of een kinderdagverblijf. De liedjes en (spel)ideeën zijn natuurlijk ook goed bruikbaar voor andere doelgroepen zoals kinderen of verstandelijk gehandicapten. Echter, de illustraties tonen dreumesen en peuters met luiers en spenen. Een gemiste kans (?).
Jolet Leenhouts, Boem-ra-ta-ka-ta
40 vrolijke peuterliedjes met spelideeën en muzieknotatie
Boek met CD, ISBN 90.77455167, prijs € 19,90
Uitgeverij Pereboom, Bussum
(meer informatie: www.uitgeverijpereboom.nl)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Norbert Visser, Het mysterie van de toon in mens, ruimte en materie
Dit boek leest niet makkelijk weg, maar is des te interessanter qua inhoud. De titel geeft al aan dat het niet om een concreet praktijkboek gaat, maar veel meer om een onderzoek- of achtergrondboek. Norbert Visser heeft na zijn studie aan het Conservatorium in Den Haag zich jarenlang verdiept in de werking van muziek. Hij studeerde akoestiek en begon te experimenteren in muziekinstrumentenbouw. Hij heeft uiteindelijk de internationale Choroi opgericht voor het produceren van uiteenlopende muziekinstrumenten.

Visser geeft in zijn boek een overzicht van jarenlange studie over wetmatigheden van muziek en architectuur. Hij doorloopt de verschillende vormen en stijlen en is samen met de lezer op zoek naar basale ervaringen die tussen deze veelheid van mogelijkheden uit de geschiedenis gehaald kunnen worden.
Visser maakt het onderscheid tussen de innerlijke waarneming van de tonen, het vermogen deze hoorbaar te maken door de menselijke stem of een instrument en een ruimte waarin dit alles zich kan manifesteren. Iedere ruimte heeft zijn eigen ‘toongeheimen’. Door de ruimte komt een derde dimensie aan het licht. Immers, een toon klinkt heel anders in een kleine kamer in vergelijking met een gote kathedraal. De ruimte bepaalt hoe een toon zich naar buiten manifesteert.
De schrijver staat uitgebreid stil bij de grote omwenteling in de 20ste eeuw: de techniek van de morderne klankproductie en haar omvang. Er is sprake van de oneigenlijkheid van de klank (door de versterkte tonen wordt ruimte en klank van te voren vastgesteld en is onveranderbaar waar dit wordt afgespeeld). Anders gezegd: in iedere ruimte waar het vervolgens wordt afgedraaid, zal de muziek vrijwel identiek klinken. Door deze electronische versterkte muziek is de mens in deze tijd niet meer gewend aan het oorspronkelijke ervaren van tonen en muziek.

Het boek telt drie hoofdstukken met elk overdenkingen over achtereenvolgens de mens, de ruimte en de materie. Een aanrader voor wie eens kritisch wil zoeken naar hoe muziek werkelijk tot ons komt (of: kan komen)!

Norbert Visser, Het mysterie van de toon in mens, ruimte en materie
Boek (ISBN 90-6038-410-5), prijs € 13,50
Choroi Foundation, Schoorl
(meer informatie: www.choroi.nl)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kleuterdansen 5
Kleuterdansen 5
is samengesteld en ontwikkeld door Wim Rooth, Liesbeth Malta, Nita Halman en Marleen Horenmans. Zoals de titel doet vermoeden, zijn al eerder bundels in deze serie uitgegeven. Kleuterdansen 5 is een bundel met uiteenlopende dansbeschrijvingen. De bundel is primair gericht op het basisonderwijs, maar kan ook op andere plaatsen gebruikt worden. Naast gestructureerde dansen, worden er ook speelse ideeën en thema’s beschreven waar kinderen op kunnen improviseren. In Kleuterdansen 5 staan ook zogenaamde ‘dansflitsen’: een kort dansmoment waar geen ingewikkelde voorbereiding voor nodig is.

De bundel is opgebouwd rond het thema ‘seizoenen’. Door thematisch te werken is volgens de samenstellers makkelijker aan te sluiten bij de belevingswereld van het kind. Opvallend is de onverwachte invalshoek waarvoor is gekozen. Bij het thema herfst is bijvoorbeeld een dans beschreven met spinnenwebben. Bij deze dans hoort een geheimzinnige muziekfragment of Vivaldi’s Adagio uit de Herfst van de Vier Jaargetijden.

Er staan in Kleuterdansen 5 dansen waar materiaal voor nodig is, maar ook dansen die zo gedaan kunnen worden.
Bij Kleuterdansen 5 hoort een CD met muziekfragmenten. De muziek op de CD is afwisselend: een lied, een klassiek muziekfragment of een nieuw gecomponeerd muziekstuk.
De lezer moet in het begin wel even wennen aan de manier van beschrijven van de dansen: ‘uitvoering: fig 1-2-1-3-1-1’. Maar na het lezen van de ideeën en het beluisteren van de CD zal menig lezer aangestoken worden tot bewegen met de kinderen!

Kleuterdansen 5
Uitgave van Nevofoon
Bundel (ISBN 90-6542-099-1), prijs € 7,00
CD (CD 2003-1068), prijs € 14,00
(meer informatie: www.nevofoon.nl)