Uitgelezen
Door Merlijne Patijn

Ditmaal in Uitgelezen een verslag van een boekje, waarvan de titel tot de verbeelding spreekt: Muziek maakt slim. Het boekje is een samenvatting van een eerder verslag van een onderzoek. Omdat het verslag van het onderzoek al in een paar weken uitverkocht was en het behoorlijk uitgebreid was (een 686 bladzijden tellend rapport!), hebben de onderzoekers een een boekje gemaakt in een handzaam formaat. De conclusies van het onderzoek zijn in Muziek maakt slim beschreven, zodat de informatie rechtstreeks toegankelijk zou zijn voor het grote publiek. Het pocketboekje is uitgebracht om mensen te mobiliseren voor muziek.

Professor Bastian heeft van 1992 tot 1998 onderzoek gedaan aan zeven Berlijnse basisscholen gedaan om te meten wat de invloed van een gedegen muzikale vorming is op de algemene en individuele ontwikkeling van kinderen. De te onderzoeken hypothese is als volgt geformuleerd: het leren spelen op een instrument, het muziek maken in een groep en muzikale vorming heeft een positief effect heeft op de cognitieve, creatieve, muzikale, sociale en psychomotorische functies. Uit het onderzoek bleek dat muziek een brede uitstraling op intelligentie en op verschillende persoonskenmerken zoals sociale vaardigheden en empatisch vermogen heeft. Muziek levert zelfs een wezenlijke bijdrage aan een betere samenleving, stelt Bastiaanse. Bovendien heeft muziekonderwijs een positieve invloed op een brede ontwikkeling van kinderen en scoren kinderen significant hoger op diverse intelligentietesten. Ook kan muziek potentiële agressie in kinderen voorkomen of tegengaan.

Het boekje bevat naast onderzoeksresultaten en conclusies ook veel ideeën van de schrijver. Hij weeft de resultaten van het onderzoek samen met zijn visie op muziek voor kinderen, binnen scholen en binnen de maatschappij. Het is informatief dat de onderzoeker niet alleen het onderzoek beschrijft, maar muziek ook plaatst in de tijd. Hij meent dat degene die kunsten slechts ziet als een vorm van vrije tijdsbesteding, ingaat tegen alle denkers en opvoeders vanaf de oudheid. ‘Pro musica et education in musica’ (voor de muziek en opvoeding door muziek). Muziek en haar werking wordt door filosofen steevast in euforische termen bewierookt als vanwege haar educatieve waarde. Zo citeert hij bijvoorbeeld de filosoof Socrates: ‘daarom is de opvoeding met muziek het meest te verkiezen, omdat ritme en harmonie het diepst in onze ziel binnendringen en fatsoen en gevoel van schoonheid bijbrengen’.


Muziek maakt slim
is een goed leesbaar naslagwerkje, waarin dingen nu eens bevestigd staan die we eigenlijk altijd al hebben geweten: dat kinderen die goed muziekles krijgen beter functioneren op sociaal en intellectueel gebied.

H. G. Bastian, Muziek maakt slim
ISBN 90.76771.32.4, prijs € 9,50
Uitgeverij Panta Rhei, Katwijk