Uitgelezen

Gerhard Beilharz, Musik in Pädagogik und Therapie



Uitgeverij Freies Geistesleben heeft in het Duits een lijvig handboek uitgegeven over muziek binnen de Antroposofie (de uitgever heet in Nederland Christofoor en heeft als imprint Vrij Geestesleven). Een boeiend en compleet overzicht van het mensbeeld vanuit de Antroposofie, de geschiedenis van de muziek en de verschillende vormen van muziekbeoefening binnen de Antoposofie (kunst, pedagogiek en therapie). De elementen van muziek en de verschillende ontwikkelde instrumenten passeren de revue. Tenslotte wordt uitvoerig aandacht besteed aan verschillende verwerkingsvormen vanuit de therapeutisch, heilpedagogisch en pedagogisch perspectief. Zo wordt er een hoofdstuk besteed aan zangtherapie, heileuritmie, muziek voor pasgeborenen (door Monique Kühn, zie ook verslag in Muzikamen(t)s van Corrie Kevenaar in de editie van winter 2004, red.) en wereldmuziek binnen het onderwijs. Ondanks dat vrijwel ieder hoofdstuk door een andere auteur geschreven is, blijft het boek een overzichtelijk geheel.
Het boek is niet zozeer bedoeld als concreet werkboek, maar veel meer als een (hernieuwde) kennismaking met de beginselen van de muziek vanuit de Antroposofie. Het is fascinerend te ontdekken –als werker binnen de reguliere gezondheidszorg- hoeveel elementen bij de mens aandacht kunnen krijgen binnen de muziekpedagogie en –therapie.
Om de ideëen van Rudolf Steiner (grondlegger van de Antroposofie), die als terugkerend thema in het boek Musik in Pädagogik und Therapie beschreven staan, te verduidelijken, volgt hieronder een spreuk van Steiner:

In de kunst bevrijdt de mens
De aan de wereld gebonden geest,
In de muzikale kunst
De in zichzelf gebonden geest.

Uit het boek blijkt dat er met name in de begintijd van de Antroposofie veel ontwikkeld en geëxperimenteerd is; zowel op het gebied van klankontwikkeling als het ontwikkelen van instrumenten. Nadien is er in verschillende landen een voortzetting van experimenten en onderzoek geweest. In Nederland zijn Norbert Visser en Carolien Visser met name actief geweest, eerst vanuit Haarlem en Zeist, later in Schoorl bij de leefgemeenschap Scorlewald. In het boek wordt dit in het hoofdstuk over de Choroi-fluit beschreven.

Musik in Pädagogik und Therapie is een uitgebreid naslagwerk (ruim 600 pagina’s) om het praktische werk weer een impuls te geven. Tot op heden is het boek helaas alleen te verkrijgen in het Duits. Wellicht dat in de toekomst het een Nederlandse vertaling zal krijgen om voor een breder publiek te dienen?

Gerhard Beilharz, Musik in Pädagogik und Therapie,
Freies Geistesleben,
ISBN 3- 7725-2237-8, € 44,00

Musik in Pädagogik und Therapie is verkrijgbaar via Choroi of een gespecialiseerde boekhandel

Door Merlijne Patijn

Noot van de redactie:
Op dit moment is er weer een voortzetting van deze beweging zichtbaar in Nederland. Een aantal initiatiefnemers (waar onder Eric Speelman vanuit Choroi) heeft de muziekbeweging nieuw leven ingeblazen en organiseert regelmatig bijeenkomsten en cursussen. Zie voor meer informatie elders in dit blad en op de website van Muziek en mens (www.muziekenmens.nl).